Een warme start voor premature baby’s in Benin
In Benin komt kindersterfte nog te vaak voor. Heel wat pasgeborenen krijgen helaas nooit de kans om op te groeien wegens vermijdbare gezondheidsproblemen. Vooral baby’s met een laag geboortegewicht lopen een groot risico. Een eenvoudige maar doeltreffende manier om hun overlevingskansen te vergroten, is de kangoeroemethode.
| Memisa is sinds 2014 actief in Benin, een land in West-Afrika met ongeveer 15 miljoen inwoners. In Benin werken we samen met verschillende partners binnen het vijfjarenprogramma dat we uitvoeren met Artsen Zonder Vakantie en Keten van Hoop België. Het terugdringen van moeder- en kindersterfte is er onze prioriteit. |
Het fragiele begin van een klein leven
Het sterftecijfer bij kinderen onder de vijf jaar in Benin bedroeg in 2023 78 per 1.000 pasgeboren baby’s (UNICEF). Hoewel dit cijfer de voorbije decennia is gedaald, blijft het hoog. Bij pasgeborenen is onderkoeling een van de belangrijkste risicofactoren, vooral bij baby’s met een laag geboortegewicht.
Premature baby’s en baby’s die minder dan 2 kilogram wegen, kunnen hun lichaamstemperatuur moeilijk zelf regelen. Zonder aangepaste zorg lopen zij meer kans op infecties, groeiproblemen en sterfte.
De kracht van huid-op-huidcontact
De kangoeroemethode, ook bekend als Kangaroo Mother Care (KMC), biedt hier een antwoord op. De methode, die wordt aanbevolen door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is eenvoudig: de baby wordt meteen na de geboorte huid-op-huid op de borst van de moeder (of vader) gelegd, goed toegedekt, zodat hij of zij op een natuurlijke wijze warmte krijgt van zijn of haar mama of papa en de ademhaling en temperatuur beter kan reguleren. Net zoals een kangoeroe haar jong dicht bij zich draagt. Ook exclusieve borstvoeding behoort tot de methode.
Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat deze methode het sterftecijfer bij baby’s met een zeer laag geboortegewicht aanzienlijk vermindert. Daarnaast verlaagt ze het risico op ernstige ziektes en infecties, verkort ze de ziekenhuisopname en bevordert ze de gewichtstoename. Ook versterkt het langdurige huid-op-huidcontact de band tussen ouder en kind.
Een speciale plek voor moeder en kind
Om deze zorg optimaal te kunnen aanbieden, bouwde Memisa in 2023 samen met AMCES (Association des Oeuvres Médicales Privées Confessionnelles et Sociales au Bénin), onze partner in Benin, een kangoeroeruimte in het ziekenhuis la Croix in Zinvié (in het zuiden van Benin). Deze ‘salle mère kangourou’ werd volledig uitgerust om mama’s en hun kwetsbare baby’s in veilige omstandigheden te begeleiden.
In deze ruimte verblijven moeders samen met hun baby gedurende twee weken tot maximaal drie maanden, afhankelijk van de noden van het kind. De baby’s worden er van dichtbij opgevolgd door zorgverleners, terwijl de mama’s leren hoe ze hun kindje moeten verzorgen, in het ziekenhuis en later thuis.
Minder zorgen, meer vertrouwen
We spraken met Aichatou Chabiwowo, kinderarts in het ziekenhuis van Zinvié. Zij beleeft van dichtbij het verschil sinds de implementatie van deze methode:
“Vroeger lieten wij, zorgverleners, met pijn in ons hart deze kleine baby’s met hun moeder naar huis gaan, zonder te weten of ze het zouden redden. Er waren veel sterfgevallen thuis. Sinds de komst van de kangoeroekamer is de grote bezorgdheid of het thuis wel goed zal aflopen, voor een groot deel van onze schouders gevallen.”
Kinderarts Aichatou Chabiwowo geeft uitleg aan een mama
Voor de invoering van de kangoeroemethode verlieten veel kwetsbare baby’s het ziekenhuis zonder dat hun ouders precies wisten hoe ze hen thuis warm en stabiel moesten houden. Dat leidde regelmatig tot complicaties en sterfgevallen thuis. De kangoeroekamer biedt vandaag de mogelijkheid om baby’s langer onder medisch toezicht te houden en ouders intensief te begeleiden.
De moeders leren er niet alleen hoe ze de huid-op-huidmethode correct toepassen, maar krijgen ook advies mee voor de periode na ontslag uit het ziekenhuis. De voorbereiding maakt een groot verschil, benadrukt Aichatou:
“Alle mama’s die hier vertrekken zijn tevreden. Ze weten beter hoe ze hun kind moeten verzorgen en voelen zich veel meer op hun gemak voor de aankomende periode thuis.”
Samen sterk voor de allerkleinsten
De kangoeroemethode vraagt geen dure technologie, maar wel de juiste omkadering, opleiding en beschikbare ruimte. Dankzij de samenwerking tussen Memisa en AMCES zijn die elementen vandaag aanwezig in het ziekenhuis van Zinvié.
Met de kangoeroeruimte geven we de kleinste en meest kwetsbare baby’s niet alleen warmte, maar ook tijd om te groeien, aan te sterken en een betere start te krijgen. En we geven mama’s het vertrouwen en de kennis die ze nodig hebben om hun kind ook thuis veilig verder te verzorgen.
Memisa en haar partners op bezoek in het ziekenhuis van Zinvié in het kader van een evaluatiemisise in 2024
| Kangoeroemethode <-> couveuses
Couveuses zijn nog vaak de standaard bij de zorg voor te vroeg geboren of kwetsbare baby’s met een laag geboortegewicht, maar ze vereisen constante elektriciteit en intensieve monitoring. De kangoeroemethode biedt een alternatief waarbij de baby huid-op-huid op de borst van de ouder ligt. Dit heeft verschillende voordelen: het versterkt de band tussen ouder en kind, ondersteunt de temperatuurregeling van de baby zonder stroom, en kan bijdragen aan een betere groei en een rustigere ademhaling. Deze methode biedt een veilige oplossing voor heel wat baby’s en verhoogt hun kansen op een goede start, en heeft daarbovenop positieve psychologische effecten, zowel voor de baby als voor de ouder. |
*weetje: de kangoeroemethode wordt ook in Belgische ziekenhuizen toegepast
Abley Sylvestre (links), medisch adviseur bij AMCES en Joséphine Dossou (midden), regionaal verantwoordelijke van Memisa voor Benin, op bezoek bij een patiënte in het ziekenhuis van Zinvié