Geen gezondheid
zonder mentale gezondheid

In heel wat Afrikaanse landen worden psychische aandoeningen nog al te vaak gezien als een teken van zwakte of als een noodlot dat iemand treft. Nochtans zijn behandelingen mogelijk, op voorwaarde dat de nodige zorg beschikbaar is voor iedereen die ze nodig heeft.

Mentale gezondheid als onderdeel van de eerstelijnszorg

Mentale
gezondheid

Mentale gezondheid wordt vaak beschouwd als een luxe. Dat is een fundamentele vergissing: zonder mentale gezondheid is er geen volledige gezondheid. Depressie, angststoornissen, psychoses, zwangerschapsdepressie… Dit zijn ziekten met oorzaken, symptomen en behandelingen.

Wat zijn mentale aandoeningen?

Depressie, angststoornissen, psychoses of trauma’s zijn reële aandoeningen. Ze beïnvloeden hoe mensen denken, voelen en functioneren in het dagelijks leven.

Waarom blijven ze onzichtbaar?

Omdat de symptomen niet altijd zichtbaar zijn. Vaak worden ze toegeschreven aan luiheid, hekserij of een gebrek aan wilskracht. Daardoor blijven veel mensen zonder hulp achter en lijden ze in stilte.

Wat gebeurt er als zorg ontbreekt?

De gevolgen zijn groot: mensen raken geïsoleerd, kinderen verlaten de schoolbanken, gezinnen verliezen inkomen en familieleden raken uitgeput. Een behandelbare aandoening kan zo een hele familie meesleuren in een neerwaartse spiraal.

Wat maakt het verschil?

Toegang tot essentiële geneesmiddelen, opgeleide zorgverleners en gemeenschapswerkers die mensen begeleiden, doorverwijzen en ook thuis opvolgen.

Geestelijke gezondheid is geen luxeproduct

Opiniebijdrage van Elisa Vanlerberghe, Memisa

In lage-inkomenslanden gaat jaarlijks slechts vier dollarcent per inwoner naar geestelijke gezondheidszorg. De rest van de last komt terecht bij gezinnen. Nochtans vraagt deze zorg geen hoogtechnologische geneeskunde: een opgeleide eerstelijnszorgverlener, geneesmiddelen in het gezondheidscentrum en iemand die mensen thuis opvolgt, kunnen al een wereld van verschil maken.

Lees het artikel
Onze aanpak

Drie concrete hefbomen

Een doeltreffende aanpak bestaat nooit uit één geïsoleerde actie. Het is een combinatie van behandeling, klinische expertise en zorg dicht bij de mensen.

01 · Geneesmiddelen

Beschikbare behandelingen

Memisa ondersteunt gezondheidscentra en ziekenhuizen bij de bevoorrading van essentiële geneesmiddelen, waaronder psychotrope medicatie. Een voldoende voorraad voorkomt onderbrekingen in de behandeling, die bij patiënten tot een terugval kunnen leiden.

02 · Zorgverleners

Opgeleide zorgverleners

Artsen, verpleegkundigen en vroedvrouwen leren psychische aandoeningen herkennen, een diagnose stellen, de juiste behandeling voorschrijven en luisteren zonder te oordelen.

03 · Gemeenschapswerkers

Een schakel tussen patiënt en zorgverlener

Zij kennen de gezinnen en spreken hun taal. Met de steun van Memisa worden gemeenschapswerkers opgeleid om alarmsignalen te herkennen, mensen door te verwijzen en behandelingen thuis op te volgen.

Op het terrein

Focus op twee landen

Initiatieven die ingebed zijn in de bestaande gezondheidsstructuren en nauw aansluiten bij de lokale gemeenschap.
Guinee
Nieuw in Boké

Een nieuwe ziekenhuisafdeling in Boké

In het regionaal ziekenhuis van Boké werd onlangs een afdeling voor mentale gezondheid geopend. Voortaan hoeven patiënten niet meer naar de hoofdstad Conakry maar kunnen ze hier terecht voor consultaties, behandelingen en opvolging. De zorg is volledig geïntegreerd in het reguliere zorgaanbod.
Bekijk de video
DR Congo
Nieuw in Mangembo

In Mangembo zijn geestelijke gezondheidszorgdiensten beschikbaar

In de provincie Kongo-Central was het aanbod aan mentale gezondheidszorg lange tijd vrijwel onbestaande. Daarom startte de gezondheidszone van Mangembo, met steun van Memisa en de lokale partner BDOM-Kisantu, een structureel traject om geestelijke gezondheidszorg en psychosociale ondersteuning te integreren in de eerstelijnszorg.
Lees het artikel
Patiënten · zorgverleners · gemeenschapswerkers · families

Verhalen vanop het terrein

Amadou Oury · Gemeenschapswerker in Télimélé, Guinee

Wat een verschil zeg. Toen ik hem ontmoette, zat hij vastgeketend.

Amadou herinnert zich een man – Mamadou Saliou Diallo – die vijftien jaar lang vastgelegd was. Hij begeleidde hem naar het gezondheidscentrum en legde hem uit dat een behandeling mogelijk was. Geleidelijk aan groeide het vertrouwen. Vandaag is de ketting verleden tijd en maakt hij terug deel uit van het gezin. Ontdek zijn verhaal in onderstaand artikel.

Aïssatou Diallo · Verpleegkundige in Boké, Guinee

"Luisteren zonder te oordelen is al een vorm van zorg."

De opleiding gaf haar de nodige kennis om signalen van psychisch lijden sneller te herkennen en mentale gezondheid bespreekbaar te maken met patiënten en hun families. Ze weet nu beter wanneer ze zelf een behandeling kan opstarten, wanneer doorverwijzing nodig is en hoe ze patiënten ook na een consultatie verder kan ondersteunen.

Fatoumata · Moeder en mantelzorger Familieverhaal

"Toen iemand ons eindelijk uitlegde wat de ziekte was, verdween een groot deel van onze angst."

Maandenlang wist de familie niet waar ze terechtkon. De bezoeken van een gemeenschapswerker gaf hen inzicht in de symptomen. Ze maakten de nodige afspraken en hun familielid kreeg opnieuw een plaats in het dagelijkse leven.

zorg die mensen opnieuw perspectief geeft

Mentale gezondheid in Guinee

Meer dan drie jaar lang werd Elhadj Ibrahima Diallo door zijn familie thuis gehouden. Hij leed aan psychische problemen, maar door een gebrek aan financiële middelen konden hij en zijn familie geen medische zorg krijgen.

Bekijk de publicatie
Draag bij aan toegankelijke zorg.

Met uw gift maakt u een concreet verschil.

Wereldwijde ordes van grootte om de kloof tussen de zorgbehoeften en de toegang tot zorg te meten.

1 MILJARD

Wereldwijd leven 1 miljard mensen met een psychische aandoening.

< 10 %

In veel lage-inkomenslanden krijgt minder dan 10% van de mensen met een psychische aandoening zorg.

0,04 $

De gemiddelde overheidsuitgaven voor mentale gezondheidszorg in lage-inkomenslanden bedragen slechts 0,04 dollar per persoon per jaar.

Anderen schrijven hierover

In de pers

Otheo
Een artikel van Lieve Wouters

Nooit meer aan de ketting. Of hoe Memisa geestelijke gezondheid mee op de kaart zet in Afrika

Op de Dag van de Mentale Gezondheid denkt Kristel Moerman van Memisa aan haar eerste ervaring met psychiatrie in Afrika en de succesverhalen nadien.
Lees het artikel