“Ik wist niet dat ik een ebolapatiënt onderzocht”

Voor Dokter Alphonse Abekani veranderde één gemiste waarschuwing alles. De Congolese arts onderzocht een vrouw zonder te weten dat ze mogelijk besmet was met ebola. Enkele dagen later lag hij zelf in isolatie… Zijn verhaal toont hoe cruciaal snelle informatie-uitwisseling is tijdens een ebola-uitbraak.

“Ik ben waarschijnlijk besmet geraakt tijdens een echografisch onderzoek bij een patiënte die later als verdacht ebolageval werd beschouwd”, begint Dr. Alphonse zijn verhaal.

De arts werkt als medisch directeur in het ziekenhuis van Lita, in de provincie Ituri (Oost-Congo), het epicentrum van de ebola-uitbraak. In een regio waar gezondheidszorg al onder zware druk staat, kan een gebrek aan informatie fatale gevolgen hebben.

Een onderzoek zonder waarschuwing

De patiënte, een jonge vrouw, werd opgenomen met ernstige bloedingen in het ziekenhuis van Lita. Eerder werd ze behandeld in een gezondheidscentrum voor bloedverlies bij een beginnende zwangerschap. Haar toestand bleef achteruitgaan. De vrouw moest dringend onderzocht worden wegens de ernst van de situatie.”

Tijdens het echografisch onderzoek had ze hoge koorts, was ze sterk verzwakt en hoestte ze stevig. Achteraf vermoedt Dr. Alphonse dat hij op dat moment met het virus in contact kwam.

Pas na het onderzoek bleek dat andere zorgverleners, die aan de slag waren in de zorginstelling waar de vrouw eerst werd behandeld, haar al als een verdacht ebolageval beschouwden. Die cruciale informatie bereikte de arts echter niet op tijd.

“Op dat moment wist ik niet dat ik tegenover een ebolageval stond.”

De patiënte overleed korte tijd later thuis. Enkele dagen daarna kreeg Dokter Alphonse zelf koorts en andere symptomen die op ebola wezen. Een laboratoriumtest bevestigde de besmetting Hij werd onmiddellijk geïsoleerd en behandeld tegen de koorts en de pijn. Gelukkig heeft hij de ziekte overleefd.

Dagenlang verkeerde Alphonse in kritieke toestand. Hij had hoge koorts, was volledig uitgeput en vocht voor zijn leven. Als arts wist hij maar al te goed hoe ernstig de ziekte kon verlopen. Pas toen zijn toestand begon te verbeteren en duidelijk werd dat hij het zou halen, kwam het volgende zware nieuws…

Zijn collega, mevrouw Gorretti, de hygiëniste die instond voor de sterilisatie van het operatiekwartier, was kort na hem ziek geworden. Zij is een van de mensen die Ebola niet overleefde. Haar overlijden liet een diepe indruk na op de zorgverleners en onderstreept hoe groot het risico is dat zorgverleners lopen wanneer ze patiënten verzorgen tijdens een uitbraak.

Sterke zorg begint met informatie

Ebola is een ernstige virale ziekte die wordt overgedragen via rechtstreeks contact met lichaamsvloeistoffen van besmette personen. De Bundibugyo-variant is een zeldzame ebolavariant waarvoor momenteel geen specifieke behandeling beschikbaar is. De ziekte is zeer dodelijk. Ongeveer 1 op de 3 personen die de ziekte oploopt, overleeft het niet (VRT NWS, 2 juli 2026).

De uitbraak in Ituri legt opnieuw de uitdagingen van het gezondheidssysteem in de DR Congo bloot. Ziekenhuizen kampen er met een tekort aan personeel en middelen, terwijl patiënten vaak lange afstanden moeten afleggen om medische zorg te krijgen. Ook de informatie over besmettingen wordt niet altijd tijdig gedeeld.

In die context ondersteunt Memisa ziekenhuizen, gezondheidscentra en zorgpersoneel met onder meer opleidingen, medisch materiaal, het sensibiliseren van de bevolking via gemeenschapswerkers, etc.

De getuigenis van Dr. Alphonse toont echter ook aan hoe kwetsbaar zorgverleners blijven wanneer beschermingsmaatregelen en informatie-uitwisseling tekortschieten

“Vroege opsporing en duidelijke informatie kunnen letterlijk het verschil maken tussen leven en dood, ook voor ons, het zorgpersoneel. En vooral: elke patiënt is een potentieel ebolageval.”

Zijn verhaal is een aangrijpende herinnering aan de risico’s die zorgverleners tijdens een ebola-uitbraak dagelijks nemen. Tegelijk onderstreept het hoe essentieel veerkrachtige gezondheidssystemen zijn om zowel patiënten als medisch personeel te beschermen.

Update 2 juli: cijfers Ebola

De ebola-uitbraak in Oost-Congo blijft zich verder ontwikkelen in een bijzonder moeilijke context. Het aantal vermoedelijke besmettingen en sterfgevallen in de provincie Ituri blijft voorlopig toenemen. Op dit moment zijn er al meer dan 1.400 bevestigde gevallen, en vielen 440 doden. 189 patiënten zijn intussen genezen.